رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی شاهرود:
هدف ما فقط رسیدن سریع آمبولانس نیست؛ باید کاری کنیم که اصلاً به آمبولانس کمتری نیاز باشد
دکتر مهسا عظیمی، رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی و فوریت‌های پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، در همایش جان‌باختگان حوادث ترافیکی، با بیان اینکه تصادفات صرفاً یک مأموریت اورژانسی نیست، گفت: حوادث ترافیکی پیش از آنکه موضوع اورژانس و درمان باشند، یک مسئله مهم سلامت عمومی هستند و کاهش تلفات نیازمند توجه همزمان به پیشگیری، آموزش، ایمنی، امداد و درمان است.
وی با عرض سلام و ادب به رئیس دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، مسئولان دستگاه‌های اجرایی، همکاران حوزه سلامت و اورژانس، پلیس راهور، نیروی انتظامی و سایر دستگاه‌های امدادی و اجرایی، اظهار کرد: برای خانواده‌هایی که یکی از عزیزان خود را در یک حادثه ترافیکی از دست داده‌اند، تصادف صرفاً یک خبر یا یک عدد در آمار نیست؛ بلکه حادثه‌ای است که می‌تواند مسیر زندگی یک خانواده را برای همیشه تغییر دهد.
رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی شاهرود با اشاره به وقوع حوادث ترافیکی اخیر، افزود: در یکی از حوادث اخیر، واژگونی یک دستگاه نیسان در محور کلاته‌خیج، ۱۷ مصدوم و یک فوتی بر جای گذاشت و کمتر از ۲۴ ساعت بعد نیز واژگونی یک دستگاه اتوبوس در محور خوش‌ییلاق، ۲۴ مصدوم به دنبال داشت. در کنار این حوادث بزرگ، همچنان شاهد وقوع حوادث ترافیکی دیگری هستیم که متأسفانه برخی از آنها با فوت و مصدومیت، حتی در میان کودکان، همراه بوده است.
عظیمی ادامه داد: این حوادث اگرچه از نظر نوع و شدت با یکدیگر متفاوت هستند، اما یک پیام مشترک دارند؛ تصادف فقط در لحظه وقوع، موضوع اورژانس نیست. پیش از وقوع حادثه نیز موضوع سلامت و مسئولیت اجتماعی است و باید برای پیشگیری از آن تلاش کنیم.
وی با تأکید بر اینکه «پیشگیری بهتر از درمان است»، تصریح کرد: در حوادث ترافیکی نیز همین اصل صادق است. زمانی که فردی با سرعت غیرمجاز رانندگی می‌کند، هنوز مصدومی وجود ندارد، اما خطر ایجاد شده است. وقتی راننده خسته یا خواب‌آلود پشت فرمان می‌نشیند، هنوز حادثه‌ای رخ نداده، اما احتمال وقوع حادثه افزایش یافته است. زمانی که کودک بدون رعایت اصول ایمنی در خودرو قرار می‌گیرد نیز هنوز تصادفی اتفاق نیفتاده، اما سلامت او در معرض خطر قرار گرفته است.
رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی شاهرود گفت: کمربند ایمنی فقط یک قانون نیست که پلیس بر اجرای آن تأکید کند؛ بلکه یک مداخله پیشگیرانه در حوزه سلامت است. کنترل سرعت نیز صرفاً یک موضوع راهنمایی و رانندگی نیست، بلکه اقدامی برای کاهش شدت آسیب در صورت وقوع حادثه محسوب می‌شود.
وی افزود: بسیاری از حوادث در نتیجه تصمیم‌هایی رخ می‌دهند که تنها چند ثانیه طول می‌کشند؛ یک سبقت، یک لحظه سرعت غیرمجاز، یک نگاه کوتاه به تلفن همراه یا حتی تصمیمی ساده مانند نشاندن کودک در جای نامناسب خودرو. بنابراین در آموزش سلامت باید یک گام عقب‌تر برویم و بپرسیم چرا رفتار پرخطر شکل گرفته است و چگونه می‌توان از آن پیشگیری کرد.
عظیمی با تأکید بر ضرورت آموزش مستمر در جامعه اظهار کرد: آیا راننده می‌داند چه اصولی را باید رعایت کند؟ آیا خانواده می‌داند کودک را چگونه و در چه شرایطی باید در خودرو جابه‌جا کند؟ آیا سرنشینان صندلی عقب می‌دانند که استفاده از کمربند ایمنی برای آنها نیز به اندازه سرنشینان جلو اهمیت دارد؟ آیا مردم می‌دانند تجمع در اطراف صحنه حادثه می‌تواند خود به عاملی برای ایجاد حادثه‌ای دیگر تبدیل شود؟
وی ادامه داد: اینها آموزش‌های ساده‌ای هستند، اما اگر به‌صورت مستمر و صحیح در جامعه نهادینه شوند، می‌توانند تأثیر بسیار زیادی در کاهش تلفات داشته باشند و حتی پیش از رسیدن آمبولانس، زمینه نجات جان انسان‌ها را فراهم کنند.
اورژانس یک شبکه به‌هم‌پیوسته است
رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی شاهرود با اشاره به تجربه حوادث اخیر گفت: در یکی از حوادث، آمبولانس پایگاه کلاته‌خیج به دلیل حضور در مأموریتی دیگر در منطقه حضور نداشت و برای پوشش حادثه از ظرفیت آمبولانس‌های پایگاه‌های خوش‌ییلاق و خوش‌بین استفاده شد.
وی این موضوع را نمونه‌ای از ضرورت نگاه شبکه‌ای به خدمات اورژانس دانست و افزود: ما مجموعه‌ای از پایگاه‌های جدا از هم نیستیم، بلکه یک شبکه هستیم و زمانی که یک پایگاه در دسترس نیست، باید بتوانیم از ظرفیت سایر پایگاه‌ها استفاده کنیم.
عظیمی خاطرنشان کرد: همین موضوع یک سؤال مهم ایجاد می‌کند؛ اگر در همان لحظه حادثه بزرگ دیگری رخ دهد، آیا می‌توانیم تمام مأموریت‌ها را به‌صورت همزمان پوشش دهیم؟ یک تصادف در ظاهر ممکن است تنها یک حادثه باشد، اما با درگیر شدن آمبولانس‌ها، بیمارستان‌ها، نیروهای امدادی و درمانی، در واقع می‌تواند بخش قابل توجهی از ظرفیت نظام سلامت یک منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
وی با اشاره به حوادث پرتلفات و به‌ویژه واژگونی اتوبوس، اظهار کرد: در یک حادثه بزرگ، موضوع فقط این نیست که آمبولانس چه زمانی به صحنه برسد. ایمنی صحنه، ارزیابی و تریاژ مصدومان، اعزام منابع کافی، انتقال مناسب بیماران، توزیع مصدومان میان بیمارستان‌ها و در عین حال حفظ پوشش سایر مأموریت‌های اورژانسی، همگی باید همزمان مدیریت شوند.
عظیمی افزود: یکی از درس‌آموخته‌های مهم حوادث اخیر، ضرورت افزایش تاب‌آوری سیستم در شرایط سخت است. بحث فقط کمبود امکانات نیست؛ موضوع اصلی، افزایش آمادگی برای مواجهه با شرایط دشوارتر و حوادث بزرگ‌تر است.
اطلاعات اورژانس باید مبنای تصمیم‌گیری برای کاهش حوادث باشد
رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی شاهرود با اشاره به ظرفیت اطلاعاتی این مجموعه گفت: در سامانه‌های اورژانس، اطلاعات ارزشمندی درباره نقاط پرحادثه، نوع حوادث، زمان وقوع آنها و گروه‌های آسیب‌پذیر وجود دارد و این اطلاعات می‌تواند در اختیار دستگاه‌های مسئول قرار گیرد.
وی ادامه داد: باید مشخص شود کدام محور بیشتر درگیر حادثه است، چه نوع تصادف‌هایی در یک نقطه تکرار می‌شوند، حوادث در چه زمان‌هایی افزایش پیدا می‌کنند و چه گروه‌هایی بیشتر آسیب می‌بینند. این اطلاعات نباید صرفاً در قالب گزارش باقی بماند، بلکه باید مبنای تصمیم‌گیری و اقدام پیشگیرانه قرار گیرد.
عظیمی گفت: باید بررسی کنیم چرا در یک بازه زمانی کوتاه شاهد افزایش مصدومان و فوتی‌های حوادث ترافیکی بوده‌ایم و عواملی مانند شرایط جوی، وضعیت مسیر، شرایط روحی و جسمی رانندگان و سایر عوامل مؤثر را مورد بررسی قرار دهیم.
کودکان؛ آسیب‌پذیرترین قربانیان حوادث ترافیکی
وی با تأکید ویژه بر ضرورت توجه به کودکان اظهار کرد: در میان حوادث اخیر، شاهد مرگ و آسیب کودکان نیز بوده‌ایم و این موضوع باید به‌صورت جداگانه مورد توجه قرار گیرد.
عظیمی افزود: وقتی در آمار از «یک فوتی» صحبت می‌کنیم، شاید در نگاه آماری تنها یک عدد به نظر برسد، اما پشت این عدد یک انسان قرار دارد و اگر این انسان یک کودک باشد، در واقع با یک آینده از دست‌رفته مواجه هستیم.
وی تصریح کرد: کودکان در حوادث ترافیکی آسیب‌پذیرترند و باید با نگاه ویژه‌تری از آنها محافظت کرد. آموزش ایمنی نباید از روز حادثه آغاز شود؛ این آموزش باید از مدرسه و حتی مهدکودک شروع شود تا زمانی که کودک به سن رانندگی می‌رسد، فرهنگ صحیح ترافیکی در ذهن او شکل گرفته باشد.
مردم نیز بخشی از زنجیره نجات هستند
رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی شاهرود با اشاره به نقش مردم در زمان وقوع حوادث گفت: یکی از موضوعاتی که کمتر درباره آن صحبت می‌شود، نقش مردم در زنجیره نجات است. اولین تماس با اورژانس ۱۱۵ می‌تواند بسیار تعیین‌کننده باشد.
وی ادامه داد: اگر تماس‌گیرنده بتواند محل دقیق حادثه، تعداد مصدومان، نوع خودروهای درگیر، نحوه وقوع حادثه و شرایط کلی صحنه را به‌درستی اعلام کند، این اطلاعات تأثیر مستقیمی بر تصمیم‌گیری اورژانس برای اعزام نیرو و تجهیزات دارد.
عظیمی خاطرنشان کرد: گاهی برای یک حادثه، اعزام یک آمبولانس کافی است، اما در یک حادثه بزرگ ممکن است به چندین آمبولانس، بالگرد، اتوبوس آمبولانس و حتی استفاده از ظرفیت سایر دستگاه‌های امدادی نیاز باشد.
وی در عین حال تأکید کرد: مردم نباید خودشان را در صحنه حادثه در معرض خطر قرار دهند. متأسفانه بارها شاهد بوده‌ایم که افراد برای تماشای حادثه، عکس گرفتن یا فیلمبرداری در حاشیه یا حتی وسط جاده توقف کرده‌اند و همین مسئله می‌تواند زمینه‌ساز وقوع حادثه‌ای دیگر شود.
رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی شاهرود افزود: همچنین مردم نباید بدون دانش و ضرورت، اقدام به جابه‌جایی مصدومان کنند. گاهی ممکن است مصدوم دچار آسیب ستون فقرات یا آسیب دیگری شده باشد که کوچک‌ترین جابه‌جایی نادرست، وضعیت او را وخیم‌تر کند. در بسیاری از موارد، بهترین کمک مردم این است که با ۱۱۵ تماس بگیرند، اطلاعات دقیق ارائه کنند، ایمنی خود را حفظ کنند و اجازه دهند نیروهای امدادی اقدامات تخصصی را انجام دهند.
هدف نهایی؛ کاهش نیاز به آمبولانس
عظیمی در پایان گفت: تمام دستگاه‌ها در یک حادثه ترافیکی درگیر هستند؛ از بهداشت و درمان و اورژانس گرفته تا پلیس، راهور، راهداری و سایر مجموعه‌های امدادی. بنابراین هدف نهایی فقط این نیست که آمبولانس سریع‌تر به صحنه برسد؛ هدف بزرگ‌تر این است که با پیشگیری و کاهش شدت حوادث، اصلاً به آمبولانس کمتری نیاز داشته باشیم.
وی خاطرنشان کرد: اگر سرعت خودرو کاهش پیدا کند، شدت آسیب نیز می‌تواند کاهش یابد. اگر مردم در دقایق اولیه همکاری مناسبی با نیروهای امدادی داشته باشند و اصول ایمنی را رعایت کنند، نتایج بهتری رقم خواهد خورد.
رئیس مرکز اورژانس پیش‌بیمارستانی شاهرود تصریح کرد: ما نمی‌توانیم بگوییم هیچ تصادفی اتفاق نخواهد افتاد، اما می‌توانیم تلاش کنیم تصادفات کمتری رخ دهد؛ اگر حادثه‌ای رخ داد، شدت آسیب‌ها کمتر باشد و اگر مصدومی ایجاد شد، بهترین و سریع‌ترین خدمات را دریافت کند.
عظیمی در پایان گفت: پشت هر عددی که در آمار حوادث ترافیکی اعلام می‌کنیم، یک انسان وجود دارد و پشت هر انسان نیز یک خانواده قرار دارد. هدف همه ما باید این باشد که هیچ خانواده‌ای بیش از آنچه یک حادثه بر آنها تحمیل کرده، رنج و هزینه نپردازد و هیچ خانواده‌ای طعم تلخ از دست دادن عزیز خود را در حوادث ترافیکی تجربه نکند.
نظر شما :